Odoo, dat is de eerste halte van koning Filip op zijn tweedaagse economische tournee door Wallonië en Vlaanderen. Dat Waalse softwarebedrijf is aan een indrukwekkend parcours bezig en wordt intussen gewaardeerd op een adembenemende 8,6 miljard euro. Maar wat doet Odoo nu precies? Waar komt het vandaan? En waar gaat het bedrijf naartoe?

De Belgische Microsoft of SAP, met de Waalse Bill Gates, Steve Jobs of Marc Coucke aan het hoofd: de vergelijkingen over Odoo en oprichter en CEO, Fabien Pinckaers (47) gaan alle kanten uit, als ze maar groots klinken. Dat is voor een groot deel te danken aan de Sturm und Drang die Pinckaers zelf uitstraalt. Maar hij kan ook zwaaien met indrukwekkende cijfers.

Want Odoo, met hoofdkantoor in Ramillies, bij Louvain-la-Neuve, groeit inderdaad als kool. In boekjaar 2024 kwam er weer een derde meer omzet bij tot 426,9 miljoen euro en ook dit jaar zal dat wellicht vlotjes het geval zijn. 

Tegen 2027 rekent het softwarebedrijf op een omzet die boven de 1 miljard euro uitkomt, maar de kans is groot dat die kaap al eerder wordt gerond. Tegen dan zullen er wellicht ook meer dan 10.000 mensen voor Odoo werken. Vandaag zijn dat er zo'n 7.000.

Unicorn Odoo in cijfers

• Omzet (2024): 426,9 miljoen euro 
• Nettowinst (2024): 314.000 euro
• Zo'n 8.000 werknemers in 16 landen
• 28 miljoen gebruikers wereldwijd
• Geschatte waarde: 8,6 miljard euro

Dat alles maakt dat Pinckaers' geesteskind nu al gewaardeerd wordt op zo'n 8,6 miljard euro. Het is daarmee een van de 2 Waalse 'unicorns' die vandaag op de markt zijn, lees: een techbedrijf dat meer dan een miljard euro waard is. Het andere is I-care, dat machineonderhoud doet via AI en sensoren.

De 'shit' van de reuzen

Wat doet Odoo dan, dat het zo waardevol maakt? Het antwoord is eigenlijk nogal saai: het bedrijf maakt ERP-software. ERP staat voor 'enterprise resource planning', een duur woord voor elk soort programma dat bedrijven nodig hebben om hun zaakjes op orde te krijgen: software voor boekhouding, planning, verkoop, personeelsbeheer.. 

Het spannende aan het verhaal van Odoo is dat het met zijn software de echte reuzen - het Duitse SAP, het Amerikaanse Oracle en Microsoft - het vuur aan de schenen legt. Dat doet het bedrijf bovendien grotendeels met opensourcesoftware: gratis programma's dus, waarvan de broncode openbaar is. De nadruk ligt op gebruiksvriendelijkheid en betaalbaarheid.

>SAP, Microsoft Dynamics, Oracle... Allemaal grote bedrijven, maar ze zijn traag en leveren echt shit af

Odoo-oprichter Fabien Pinckaers

En de ambitie is effectief om die grote namen van de mat te spelen. "Vandaag zijn er duizenden spelers in de bedrijfssoftware", zei Pinckaers onlangs in Trends. "Over 10, 20 jaar zullen er 2 tot 3 overblijven, en Odoo zal erbij zijn. Een marktaandeel van 50 procent komt in zicht. We worden het Microsoft van de bedrijfssoftware."

Volgens hem heeft Odoo meer troeven in huis om dat te bereiken dan die reuzen. "Hun toepassingen zijn te complex, te log en te duur." Of zoals hij in een ander interview poneerde: "We hebben het geluk dat we zeer slechte concurrenten hebben. SAP, Microsoft Dynamics, Oracle... Allemaal grote bedrijven, maar ze zijn traag en leveren echt shit af." 

Bijna failliet

Eerlijk is eerlijk, Pinckaers kan nog maar sinds een jaar of 8 zo hoog van de toren blazen, terwijl zijn bedrijf eigenlijk al sinds 2002 bestaat. Hij richtte het op toen hij nog op de schoolbanken zat. TinyERP noemde hij zijn softwarepakket. Dat was van bij het begin opensource.

TinyERP sloeg dan wel aan bij ontwikkelaars, Pinckaers kon er alleen geld mee verdienen als hij diensten aanbood: implementatie bij bedrijven en opleidingen, al bleef dat eerder lokaal. TinyERP werd daarom een paar jaar later omgedoopt tot OpenERP. Het bedrijf probeerde voortaan munt te slaan uit onderhoudsabonnementen en ondersteuning.

Het leek de juiste keuze. Die zorgde dan wel voor omzet, internationale groei, naam, faam en dus ook investeerders, maar doordat Pinckaers zoveel mogelijk softwareontwikkelaars wilde aanwerven en zijn product wilde verbeteren, joeg hij het geld erdoor. Op het dieptepunt - dat moet rond 2015 geweest zijn - verloor het bedrijf zo'n half miljoen euro per maand. Een faillissement lonkte.

Het noopte tot een nieuwe strategiewijziging, een pijnlijke in de wereld van de opensource: OpenERP, of Odoo, zoals het bedrijf sindsdien heet, zou nog maar 80 procent van zijn toepassingen gratis aanbieden. Het overige vijfde - onder meer de boekhouding - werd betalend.

Van unicorn naar decacorn

Pinckaers moest de kritiek vanuit de opensourcegemeenschap tot zijn scha en schande slikken, maar hij zag tegelijk ook al snel dat hij de juiste keuze had gemaakt. Odoo ging niet failliet, maar leefde integendeel plots op, met de indrukwekkende groeicijfers van hierboven als gevolg. 

Wereldwijd telt de software van Odoo nu al zo'n 15 miljoen gebruikers, veelal bij kmo's, maar hier en daar zitten er al vestigingen van grote namen bij (denk aan Coca-Cola, Danone of Toyota). Pas nog kondigde het bedrijf een grote deal aan met het Belgische HR-dienstenbedrijf Partena Professional, die de groei opnieuw een stevige duw in de rug zal geven.

>Als we nu veel winst zouden maken, is dat een teken dat we te weinig investeren in onze groei

Odoo-oprichter Fabien Pinckaers

Pinckaers, intussen virtueel een miljardair, blijft er opvallend beheerst en gefocust bij. Dat Odoo intussen van unicorn naar 'decacorn' (een waardering van 10 miljard euro) aan het doorstomen is, doet hem bijvoorbeeld niet veel. "Het is cool, maar het is ook gewoon een cijfer in een spreadsheet", zei hij daar een tijdje geleden over. "We runnen het bedrijf niet voor de waardering, maar voor onze klanten. Dan volgt de waarde wel." 

Winst maakt het bedrijf momenteel bijvoorbeeld nog altijd nauwelijks. Nu moet Odoo eerst en vooral groeien, marktaandeel veroveren, vindt Pinckaers. "Als we nu veel winst zouden maken, is dat een teken dat we te weinig investeren in onze groei."

Auteursrechten: goed gelobbyd bij Bouchez

Odoo-topman Fabien Pinckaers houdt zich doorgaans niet onledig met de politiek, daarvoor is de focus op Odoo te groot. Maar 1 keer wierp hij toch zijn gewicht in de schaal en schakelde hij zijn connecties bij de MR in. Het ging toen over de hervorming van het fiscale gunstregime voor auteursrechten.

De vorige regering verstrengde dat systeem, om het terug te brengen tot waarvoor het eigenlijk bedoeld was: voortaan zouden enkel kunstenaars, schrijvers en journalisten deels betaald kunnen worden in auteursrechten (waarop minder belastingen worden geheven). Softwareontwikkelaars, die er ook gebruik van maakten, vielen uit de boot.

Pinckaers sprak zich daar openlijk tegen uit. Volgens hem zou het voor IT-bedrijven heel moeilijk worden om nog geschikte mensen te vinden. "Die maatregel doodt innovatie." 

Toen er in 2024 werd onderhandeld over een federale regering zou Odoo, via de MR en voorzitter Georges-Louis Bouchez, de druk hebben opgevoerd om de regels opnieuw te versoepelen. Met succes trouwens: sinds begin dit jaar kunnen softwareontwikkelaars het gunstregime van de auteursrechten hanteren.