Metafizik hakkında bir yazı.
Metafizik hakkında kantçı perspektifle bir yazı sunmak isterim. Bu metinde muhakeme edinilen husus şudur:
Us(akıl) ve dil varlığın temeli hakkında apaçık deneyim alanında geçerli olan, bilgi nesneleri ile aynı kefede bilgiye ulaşmasının olanaklı olup olamayacağıdır.
"1: Usun(Aklın) varlık hakkında olan bilgi edinimi, sadece deneyim alanında geçerlidir. Onun haricinde us deneyim alanının ötesinde varlık hakkında bilgi edinmeye çalıştığında kaçınılmaz olarak varsayımlar ile çelişkilere düşer. "Her olgunun nedeni vardır" gibi sadece salt mantığın kendi kurallarının içinden çıkmayan önermeler ile bilgi aramaya çalışır; Ancak bu bilgi edinimi arayışından çıkan sonuçlar, us tarafından tıpkı deneyim alanında geçerli ve doğru olduğuna dair empirik gözlemlerle güçlü bir şekilde doğruladığımız bilgi nesneleri ile aynı kefede örtüşmez. Us bu ikisini ayni kategori ve kefereye koyarak bir yanılgıya düşer.
2: Usun bu yanılgısından nasibini dil de alır. Kökenleri deneyime dayanan ve gönderge yaptığı anlamı veya koşuları deneyim alanında türetiğimiz kavramları deneyim alanın ötesinde taşıyıp, usun kesin bilgi arayışına ortak ederiz. Ancak aynı şekilde us nasıl yanılgıya düşmüşse, dilde kullanım biçimi olan kavramlar referans aldığı nesnenin dışında kullanılarak neliğini ve anlamını kaybeder. En basitinden "Neden" kavramının zamansız bir nesneye atfedildiğini düşünelim. "Neden" bir şeyin başka bir şeyi etki etmesi ve onu doğurmasıdır. Bu etki zamansal bir süreçle olmak zorundadır. "X, Y nedenidir" dediğimizde bir önce ve sonra ilişkisi kurarız. Önce ve sonra ilişkisi zamana tâbi olmak zorundadır. Bu ilişkinin içinde olağan bir akış içinde ilerleyen bir süreç durumu vardır. Bu süreçte kaçınılmaz olarak zamana tâbi bir durumdur. Peki, zamansız bir neden hangi anlama gönderge yapar? Bir süreç olduğunu ve bir önce ve sonra ilişkisi olduğunu ancak burdan etki eden nedenin zamansız bir nesne olması taktirde, kavramın neliği boşalır. Kavramın neliğinin boşalmasının sebebi şu: "Süreçsiz süreç" ve "zamansız önce" gibi kendi anlamından kopup saçma anlamlara yol açması sebebiyle, kavramın anlamı bozulur.
Sizce metafizik hakkında tıpkı deneyim alanında edindiğimiz bilgiler gibi, bilgiye sahip olmamız mümkün müdür?