Πού πήγαμε και δεν μας άρεσε, Κύπρος…
Καμιά φορά αναρωτιέται κανείς σε ποια χώρα ζει πραγματικά. Όχι σε αυτήν που γνώρισαν οι παππούδες μας, ούτε σε αυτήν που μας υποσχέθηκαν οι πολιτικοί. Σε μια άλλη, που χτίζεται γύρω μας τα τελευταία χρόνια — χωρίς να μας ρωτήσει κανείς αν συμφωνούμε.
Είναι η χώρα όπου ένας νέος πατέρας περιμένει πέντε μήνες — και ακόμα μετράει — για ένα επίδομα πατρότητας που υποτίθεται υπάρχει για να σταθεί στα πόδια του εκείνες ακριβώς τις πιο δύσκολες εβδομάδες. Η χώρα όπου κάνεις αίτηση για να να χτίσεις το σπίτι σου και περιμένεις δύο χρόνια για να σου βγει η άδεια· χωρίς άδεια δεν παίρνεις δάνειο, χωρίς δάνειο δεν τελειώνεις το σπίτι, και στο μεταξύ πληρώνεις ενοίκιο που σου τρώει μισό μισθό. Η χώρα όπου ο κατώτατος μισθός μόλις άγγιξε τα 1.088 ευρώ, τη στιγμή που ένα απλό δυάρι στη Λεμεσό ζητά 1.200 με 1.800 ευρώ τον μήνα. Κάντε εσείς τα μαθηματικά.
Είναι η χώρα όπου, για να σε πιάσουν εσένα, το κράτος γίνεται αστραπή. Κάμερες σε κάθε γωνιά παραμονεύουν να σε τσακώσουν, να σου πάρουν το μεροκάματο σε ένα δευτερόλεπτο. Το ίδιο κράτος που αργεί μήνες για ένα επίδομα ή μια άδεια, λειτουργεί με χειρουργική ακρίβεια όταν πρόκειται να βγάλει χρήματα από την τσέπη σου. Η χώρα όπου πας στον γιατρό και «πέφτει το σύστημα», πας στο φαρμακείο και σου λένε «έλα αύριο» — όπου εννέα στους δέκα γιατρούς δηλώνουν ότι το λογισμικό του ΓεΣΥ καταρρέει σχεδόν εβδομαδιαία, και κανείς δεν λογοδοτεί. Η χώρα όπου νηπιαγωγεία δεν υπάρχουν αρκετά, δομές στήριξης δεν υπάρχουν, και πολλές μητέρες αναγκάζονται να αφήσουν τη δουλειά τους — όχι από επιλογή, αλλά γιατί δεν υπάρχει εναλλακτική. Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί κανείς δεν κάνει δεύτερο παιδί και γιατί η Κύπρος γερνά.
Είναι η χώρα όπου η αξία της γης εκτοξεύτηκε και ο τόπος γέμισε πύργους, ξένους επενδυτές και έργα «ανάπτυξης» — αλλά ο νέος Κύπριος δεν χωράει πια στη γειτονιά που μεγάλωσε. Η χώρα όπου οι πολεοδομικές ζώνες αλλάζουν επιλεκτικά, τα ύψη ανεβαίνουν στο πάσο, οι περιορισμοί χαλαρώνουν — όχι για τον πολίτη που θέλει να χτίσει το σπίτι του δίπλα στους γονείς του, αλλά για να εξυπηρετηθούν developers και επενδυτές που δεν θα ζήσουν ποτέ εδώ. Παίζονται βρώμικα παιχνίδια στις πλάτες του απλού πολίτη, που βλέπει τη γειτονιά του να αλλάζει χωρίς να έχει λόγο, χωρίς διαφάνεια, χωρίς προστασία. Η πολεοδομία δεν φυλάει πια τον τόπο — τον παζαρεύει. Και την ίδια στιγμή, η χώρα γέμισε απατεώνες εργολάβους που καταστρέφουν οικογένειες, εξαφανίζουν χρόνια κόπου, και συνεχίζουν τη ζωή τους σαν να μην συνέβη τίποτα — γιατί οι νόμοι είναι αργοί, οι διαδικασίες ατελείωτες, και η προστασία του πολίτη σχεδόν ανύπαρκτη.
Είναι η χώρα όπου ο περιμετρικός Λευκωσίας ακούγεται δεκαετίες, ο αυτοκινητόδρομος Λευκωσίας–Τροόδους «τρέχει» πενήντα ολόκληρα χρόνια, οι δρόμοι λιώνουν, και τα στατιστικά οδικής ασφάλειας μας βάζουν σταθερά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ — αλλά εμείς θα τα διορθώσουμε όλα με ένα φλας. Η χώρα με 350 μέρες ήλιο τον χρόνο που παράγει ηλεκτρισμό καίγοντας μαζούτ στο Βασιλικό και τη Δεκέλεια, ενώ τα οικιακά φωτοβολταϊκά αποκόπτονται από το δίκτυο σχεδόν κάθε δεύτερη μέρα . Δηλαδή έχουμε δωρεάν ενέργεια να μας πέφτει από πάνω και την πετάμε, ενώ συνεχίζουμε να πληρώνουμε χρυσάφι για πετρέλαιο. Αν αυτό δεν είναι ο ορισμός της εθνικής τρέλας, δεν ξέρω τι είναι.
Είναι η χώρα όπου οι πολιτικοί σε θυμούνται μόνο όταν χρειάζονται την ψήφο σου. Που εμφανίζονται στις γειτονιές με χαμόγελα, υποσχέσεις και χειραψίες λίγες εβδομάδες πριν τις κάλπες — και εξαφανίζονται την επόμενη μέρα. Που υπόσχονται στέγη, μισθούς, υγεία, παιδεία, και την επομένη ψηφίζουν νόμους που προστατεύουν τράπεζες, developers και μεγάλους «παίκτες». Η χώρα όπου, ενώ η μέση οικογένεια σφίγγει το ζωνάρι, οι τράπεζες ανακοινώνουν υπερκέρδη και οι μεγάλες επιχειρήσεις παίρνουν φοροελαφρύνσεις. Όπου ο τόπος γέμισε influencers, πολιτικούς-περσόνες και δημόσιες φιγούρες που χτίζουν καριέρες πάνω σε podcasts, YouTube και δημόσιες σχέσεις, ενώ τα πραγματικά προβλήματα του απλού κόσμου μένουν στο περιθώριο. Σκάνδαλα, διαπλοκή, μια διαρκής αίσθηση ότι τίποτα δεν λειτουργεί για τον απλό άνθρωπο — όλα όμως μοιάζουν να λειτουργούν μια χαρά για κάποιους άλλους.
Και κάπου εδώ σταματάς και αναρωτιέσαι: αυτή είναι η Κύπρος που χτίζουμε για τα παιδιά μας;
Δεν τα γράφω αυτά από μίσος. Τα γράφω γιατί αγαπώ αυτόν τον τόπο, και γιατί ο κόσμος κουράστηκε να σιωπά. Κουράστηκε να βλέπει την Κύπρο να αλλάζει για όλους — εκτός από τους ίδιους. Στο τέλος της ημέρας, ο μέσος Κύπριος δεν ζητά πολυτέλειες. Ζητά ένα κράτος που να λειτουργεί. Μια κοινωνία με δικαιοσύνη. Ένα σπίτι που να μπορεί να αντέξει οικονομικά. Υγεία που να δουλεύει όταν τη χρειάζεται. Ένα μέλλον για τα παιδιά του. Και το δικαίωμα να μπορεί να ζει με αξιοπρέπεια στον τόπο που γεννήθηκε.